مجله مطالعات بین رشته ای سلامت

مجله مطالعات بین رشته ای سلامت (J Interdiscip Health Stud)

دو فصلنامه مجله مطالعات بین رشته ای سلامت

مجله مطالعات بین رشته ای سلامت (JoIHS)، یک مجله با دسترسی آزاد است و مقالات پژوهشی اصیل، مروری، گزارش‌ موردی، کوتاه و نامه‌ به سردبیر را با اولویت مقالات پژوهشی اصیل، با کیفیت بالا، در مورد حقوق سلامت و بهداشت منتشر می‌کند.

مجله مطالعات بین رشته ای سلامت (Journal of Interdisciplinary Health studies)

چالش های حوزه سلامت به قدری پیچیده هستند که هیچ رشته ای به تنهایی نمی تواند راه حل های موثر و پایداری برای آن ها ارائه دهد. عدم تسکین کامل درد بسیاری از دردمندان و محدودیت نظام های تک رشته ای، باعث توسل به دانش رشته های مختلف و چندرشته ای شده است. لذا این امر سبب شده تا تفکر کل نگری و کار تیمی به طور فزاینده‌ای در تحقیقات، خدمات، آموزش و سیاست‌گذاری حوزه های سلامت حاکم شود. بنابراین سه حوزه اصلی فعالیت های بین‌رشته‌ای سلامت که فواید و مزایای متعددی برای بیماران یا مراجعه‌کنندگان به مراکز مراقبت سلامت، متخصصان مراقبت سلامت و نظام‌های بهداشت و درمان دارند عبارتند از: امور بهداشتی- درمانی، آموزش - تحصیل و تحقیقات.

مطالعات چندرشته ای و میان رشته ای به عنوان نیازهای ضروری دنیای پیچیده جدید، نیازمند اطلاعات، مطالعات و هماهنگی لازم می باشد. لذا توجه ویژه به دانش مطالعات بین رشته ای از مرزهای سنتی عبور کرده و درک جامعی از مسائل سلامت معاصر، عوامل تعیین کننده بیولوژیکی و اجتماعی، علوم انسانی و تاثیر سیاست گذاری بر سلامت عمومی ارائه می دهد و بر علوم اجتماعی و علوم کاربردی سلامت متمرکز می شود تا زمینه، دانش و مهارت بین رشته ای، برای ورود به رشته های تحصیلی و اشتغال مرتبط با سلامت فراهم گردد. دانش چندرشته ای، رشته های مختلفی را دربرمی گیرد که مرزهای سنتی خود را حفظ می کنند، اما علوم بین رشته ای فراتر از این مرزها قرار می گیرند. به طورکلی دو حوزه اصلی برای مطالعات بین رشته ای سلامت به شرح زیر وجود دارد:

جریان های اصلی مطالعات بین رشته ای سلامت(Journal of Interdisciplinary Health studies)

الف) علوم اجتماعی و سلامت

این حوزه بر شرایطی که در آن افراد جامعه از بدو تولد تا لحظه ی مرگ، حیات خود را سپری می کنند، همچنین مجموعه وسیع تری از قدرت ها (مثل سیاست ها) و نظام های ناظر بر مسائل روزمره(مثل هنجارها)، اطلاق می گردد. مهمترین زیر شاخه های آن عبارتند از:

1- علوم انسانی و سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه جامعه شناسی و سلامت (برای مطالعه علمی جامعه)، انسان شناسی و سلامت (برای ارزیابی، توصیف و تفسیر سلامت، بیماری و درمان در جوامع بشری با روابط بین فرهنگ، رفتار) و علوم سیاسی و سلامت (با تمرکز بر مسائل مرتبط به حکومت و سیاست و بر دسترسی آحاد جامعه به امکانات سلامت بدون هیچ گونه تبعیض) می پردازد

2- دین، معنویت و سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه راهنمای جامعی برای سلامت براساس اعتقاد، دین و فقه با رنگ و بوی مذهبی، به عنوان یک الگوی کامل مرتبط با همه ابعاد زندگی انسان، می پردازد تا با تقویت معنویت اثرات مثبت آن در جسم و روان متولیان خدمات مراقبت سلامت و مراجعین به مراکز درمانی ایجاد کند.

3- مدیریت و سیاست گذاری در سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه نقش مدیریت و رهبری در سازمان های خدماتی - درمانی سلامت و مدیریت سازمان های مراقبت سلامت و تنوع فرهنگی، سوابق و سیستم های اطلاعاتی و همچنین به تحلیل برنامه ها و سیاست های موفق بین المللی، ملی و محلی تمرکز دارد.

4- حقوق سلامت و اخلاق زیستی:

این حوزه بین رشته ای با برداشتن تأکید بر نقش پزشکان به‌ عنوان تنها گروه مسئول مراقبت از بیمار و گسترش آن به وظایف حاکمیت و همجنین تمامی متخصصان مراقبت‌های سلامت و توجه ویژه به مباحث اخلاقی و قانونی در نظام ارائه خدمات و کالاهای سلامت محور، شکل گرفته است.

5- جغرافیا، محیط زیست و سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه تاثیر عوامل محیطی، فیزیکی، طبیعی و اجتماعی بر سلامت عمومی پرداخته و بر اثرات آب، خاک، هوا، اقلیم و ... بر جوامع انسانی و همچنین ایمنی و سلامت شغلی تمرکز دارد. به عنوان مثال، نقشه برداری جهانی از سرطان، تأثیر صنعتی شدن را بر بروز این بیماری به ما نشان داده است.

6- اقتصاد و مدیریت مالی سلامت:

این حوزه بین رشته ای به عنوان یکی از عناصر تعیین کننده در بسیاری از صنایع از جمله صنعت سلامت، از طریق توجه به بودجه ریزی، بیمه درمانی و جبران هزینه های مراقبت سلامت و بازپرداخت آن ها، حق های مالکیت معنوی، رقابت منصفانه، تقلب، سوءاستفاده مالی، کلاهبرداری، محصولات تقلبی و قاچاق، به مسائل تاثیرگذار بر سلامت می پردازد.

ب) مطالعات کاربردی علوم سلامت

بازار خدمات و کالای سلامت، به منظور پیشگیری از بیماری و کمک به درمان، نیاز به برنامه ریزی، تحقیق، آموزش، سیاست گذاری و مداخله درمانی توسط متخصصین مراقبت های سلامت در حوزه های بین رشته ای زیر دارد:

1- فناوری و مدیریت اطلاعات سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه کاربرد پردازش اطلاعات شامل سیستم های کامپیوتری و الکترونیک، بهبود حفاظت و دسترسی به داده‌های شخصی و همچنین کاهش خطاها و هزینه‌های مربوط می پردازد که باعواملی چون ذخیره، بازیابی، اشتراک گذاری و استفاده از اطلاعات و تجهیزات سلامت و هوش مصنوعی سروکار دارد.

2- طب تلفیقی و مراقبت سلامت (طب سنتی، مکمل، جایگزین، رویکرد تلفیقی و کل نگری):

این حوزه بین رشته ای به مطالعه علم و هنر درمان انسان با استفاده از انواع روش­ های مراقبت سلامت درحوزه ­های مدرن و سنتی می پردازد که برای حفظ و بازتوانی سلامت از طریق پیشگیری و درمان بیماری تکامل یافته است. نگرش کل­نگری با سلامت و تندرستی بوعلی ­سینا بعنوان یکی از مهمترین پیشگامان پزشکی، دیدگاهی جامع و یکپارچه از بیمار را در نظر داشته، بطوری که با "وضعیت رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی و نه صرفا فقدان بیماری یا ناتوانی" ارتباط مستقیم دارد.

3- علوم جنائی و سلامت:

این حوزه بین رشته ای با استفاده از دانش علوم پزشکی و حقوق کیفری به مطالعه تشخیص علت مرگ، هویت متوفی، زمان مرگ، شدت و شکل جراحت‌ها یا صدمات جدی جسمی و روحی وارده به عنوان مهمترین بخش‌های علوم جنایی و قضایی با استفاده از فناوری های نوین، به عنوان یک ضرورت اجتناب ناپذیر در دنیای امروز می پردازد که در بسیاری از دعاوی کیفری (مثل قتل، تجاوز جنسی، تجاوز به عنف و …) رخ می دهد به طوری که با حضور پزشکی جنائی، سم شناسی، شیمی، روانپزشکی، پاتولوژی و در مباحث جنائی پررنگ تر می شود.

4- علوم صنایع غذایی و کشاورزی:

این حوزه بین رشته ای مبتنی بر اهمیت تضمین کیفیت محصولات غذایی و گیاهان داروئی برای کمک به نظام سلامت در جوامع می باشد و دامنه آن از همپوشانی با علوم کشاورزی و علوم تغذیه با بیوشیمی، فیزیک، فیزیولوژی، میکروبیولوژی و ... شروع و تا کمک به درمان بیماران با استفاده از تفکر توجه به مواد غذایی مصرفی و درمان های طبیعی پیش می‌رود.

5- گردشگری و کارآفرینی سلامت:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه سفرهای بین المللی با توجه به ضرورت و اجتناب ناپذیری دسترسی به اطلاعات و خدمات پزشکی در عصر دهکده جهانی به عنوان یک مسئله مهم برای نظام‌های مراقبت‌های سلامت ملی و رویکرد سلامت جهانی از نقش حوزه های درمان، محیط زیست، اقتصاد، مدیریت و ... بهره مند می شود.

6- سلامت روان و علوم رفتاری:

این حوزه بین رشته ای به مطالعه سلامت در ابعاد خاصی از انسان همانند هوش، ذهن، فکر و همچنین تندرستی جسمی، روانی و اجتماعی، فراتر از نبود اختلال های روانی با نگاهی کل نگر می پردازد که شامل خوب بودن ذهنی، ادراک خود کارآمدی، استقلال و خودمختاری، کفایت و شایستگی، وابستگی میان نسلی، خودشکوفایی توانمندی های بالقوه فکری و هیجانی می باشد.