مجله مطالعات علمی فرآورده‌های زیست طبیعی

راهبرد پژوهش، توسعه و تجاری‌سازی محصولات طبیعی زیستی: مطالعه تطبیقی چین و هند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی/اصیل

نویسنده

گروه حقوق سلامت دانشگاه علوم پزشکی هوشمند

چکیده
زمینه و هدف: حوزه بین‌رشته‌ای محصولات طبیعی زیستی (Bio-Natural Products) در حال گذار از رویکرد سنتی مبتنی بر غربال‌گری تصادفی به سوی پارادایمی نوین است که بر درک مکانیسم‌های مولکولی، تولید پایدار و توسعه هدفمند داروها تأکید دارد. کشورهایی چون چین و هند با تکیه بر پیشینه غنی طب سنتی و تلفیق آن با فناوری‌های نوین زیست‌فناوری، توانسته‌اند سهم قابل توجهی از بازار جهانی داروهای طبیعی را به خود اختصاص دهند. در مقابل، ایران با وجود تنوع زیستی کم‌نظیر و سابقه دیرینه در دانش داروسازی سنتی، هنوز جایگاه مطلوبی در زنجیره ارزش این صنعت ندارد.
روش­ها: این پژوهش با هدف ترکیب رویکرد سیاستی و چارچوب ملی توسعه محصولات طبیعی زیستی در ایران با الگوهای موفق آسیایی انجام شده است. بدین منظور، مقاله نخست، چارچوبی سه‌شاخه برای ساماندهی پژوهش‌ها ارائه می‌دهد که شامل محورهای «منبع و هویت»، «زیست‌سنتز و تولید» و «عملکرد و کاربرد زیستی» است و در کنار آن، دکترین ملی توسعه، راهبردهای بومی‌سازی، سرمایه‌گذاری ترکیبی، مالکیت فکری و مدل‌های مالی نوآورانه را تبیین می‌کند. مقاله دوم نیز با استفاده از مدل تطبیقی Bereday (1964)، سیاست‌ها، ساختارهای علمی و اقتصادی چین و هند را تحلیل و راهکارهایی برای ایران پیشنهاد می‌کند.
یافته ­ها: تحلیل تلفیقی نشان می‌دهد که موفقیت در بخش محصولات زیست‌طبیعی به سیاست‌گذاری یکپارچه، حمایت مالی هدفمند، توسعه سرمایه انسانی و تلفیق دانش سنتی با زیست‌فناوری نوین وابسته است. یکپارچه‌سازی چارچوب‌های پژوهشی داخلی با مدل‌های تطبیقی بین‌المللی می‌تواند زمینه را برای ایجاد یک اقتصاد زیستی ملی پایدار در ایران فراهم کند. شاخص‌های کلیدی موفقیت شامل تعداد اختراعات ثبت‌شده، ایجاد ارزش در بازار، میزان سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه (R&D) و رشد شرکت‌های دانش‌بنیان است.
نتیجه ­گیری: نتایج تلفیقی این دو رویکرد نشان می‌دهد که موفقیت در حوزه محصولات طبیعی زیستی، نیازمند سیاست‌گذاری یکپارچه، حمایت مالی هدفمند، توسعه سرمایه انسانی و ادغام دانش سنتی با فناوری‌های نوین است. تلفیق چارچوب پژوهشی داخلی با الگوهای تطبیقی بین‌المللی می‌تواند مسیر دستیابی به زیست‌اقتصاد ملی پایدار را برای ایران هموار سازد. شاخص‌های کلیدی موفقیت شامل تعداد پتنت‌های ثبت‌شده، ارزش بازار ایجادشده، میزان سرمایه‌گذاری تحقیق و توسعه، و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان تعریف می‌شوند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 شهریور 1405